مهمترین رخدادهای بازار جهانی صکوک در سال 2016

منتشر شده در بورس 24

فصل اول

- انتشار اولین صکوک دولتی اجاره عمان به ارزش 647.1 میلیون دلار صکوک
نکته: معمولا دولت ها در انتشار صکوک پیش قدم می شوند اما در عمان پیش از دولت، سه سال قبل شرکت Tilal Development اقدام به انتشار موفقیت آمیز صکوک کرده بود.
- اعلام شرکت توسعه ساختمانی Ayala Land Inc فیلیپین مبنی بر دستور کار انتشار صکوک
حذف مالیات صکوک سرمایه گذاری مربوط به مسئولیت اجتماعی SRI از سوی دولت مالزی
- انتشار اولین صکوک دولتی ساحل عاج با ساختار اجاره
- ابلاغ قوانین صکوک توسط نهاد ناظر بازار سرمایه کویت یا CMA
- تصویب و ابلاغ قوانین مالی اسلامی توسط مجلس قزاقستان و هموار شدن مسیر انتشار صکوک بین المللی
- تلاش مقام ناظر بازار مالی اندونزی یا OJK برای کاهش هزینه های انتشار صکوک

فصل دوم

- انتشار 500 میلیون دلار صکوک توسط امارت شارجه به عنوان بزرگترین انتشار دولتی حاشیه خلیج فارس در سال 2016
- تسلیم تقاضای بانک زراعت ترکیه به نهاد ناظر برای انتشار 500 میلیون دلار اوراق مرابحه
- تاسیس کمیته ویژه توسط دولت نیجریه برای انتشار اولین صکوک دولتی
نکته: نیجریه یک کشور حساس به لحاظ مذهبی است و میان مسلمانان و مسیحیان که هر کدام نیمی از جمعیت 170 میلیون نفری را به خود اختصاص می دهند رقابت شدیدی حاکم است!
- مرور قوانین مالی اسلامی توسط دولت کنیا برای انتشار اولین صکوک دولتی
- همکاری شرکت Nctm Studio Legale ایتالیا و یک شرکت تخصصی بحرینی برای انطباق قوانین اوراق قرضه خُرد دولت ایتالیا با مالی اسلامی و بستر سازی انتشار صکوک
- راه اندازی شاخص سهام اسلامی توسط بورس مالتا و تشویق دولت به انتشار صکوک
- راه اندازی اوراق خزانه دولتی توسط بانک مرکزی مالزی با هدف مدیریت نقدینگی در بانکداری اسلامی
- انتشار اولین اوراق اجاره دولتی برای وزارت اقتصاد ایران به ارزش 145 میلیون دلار
- انتشار بزرگترین صکوک بین المللی دولت اندونزی به ارزش 2.5 میلیارد دلار

فصل سوم

- انتشار 955 میلیون دلار صکوک توسط بانک های پاکستانی برای نیروگاه هیدورالکتریک به عنوان بزرگترین تامین مالی برای یک پروژه زیرساختی کشور
- آغاز به کار شرکت انرژی آرامکو روی انتشار صکوک بین المللی
- تلاش بانک خصوصی University آمریکا برای انتشار صکوک
- برنامه دولت کویت برای انتشار 6.6 میلیارد دلار اوراق قرضه و صکوک
- موافقت با انتشار دومین صکوک شرکتی عمان یعنی شرکت MB Holding به ارزش 150 میلیون دلار
- انتشار اولین صکوک دولتی توگو به ارزش 251 میلیون دلار

فصل چهارم

- فروش موفقیت آمیز صکوک 7 ساله دولتی ساحل عاج
- کاهش ناگهانی نرخ بهره توسط بانک مرکزی مالزی و انتظار تقاضا و سرمایه گذاری بیشتر در صکوک
- اعلام سازمان بورس نیجریه مبنی بر انتشار صکوک در فصل اول سال 2017
- انتشار اولین صکوک داخلی قطر
- فروش اولین صکوک چهار ماهه شرکت بین المللی مدیریت نقدینگی مالزی
- اضافه شدن صکوک به شاخص های بازارهای سرمایه نوظهور جِی پی مورگان
- انتشار صکوک پس انداز برای اولین بار در تاریخ صکوک توسط دولت اندونزی
- اعلام بی طرفی مالیاتی صکوک از سوی هیات فدرال درآمدهای دولتی پاکستان
- انتشار اولین صکوک دولتی اردن با واحد پولی ملی

سخن پایانی

صکوک که به عنوان راه حل جایگزینِ تامین مالی با اوراق قرضه ربوی وارد بازارهای مالی اسلامی گردید، دیگر یک ابزار تامین مالیِ در انحصار بازارهای اسلامی نیست چرا که یک ابزار تامین مالی شناخته شده و مورد اعتماد سرمایه گزاران بین المللی است. با بررسی جزئیات انتشارهای فوق، متوجه این حقیقت می شویم که درصد قابل توجهی از سرمایه گذاران از بازارهایی به غیر از (عمدتا غربی) بازار ناشر می باشند تا حدی که انتشار این اوراق از 86 درصد با واحد ارزی کشورهای منتشر کننده به 56 درصد کاهش یافته و دلار آمریکا با سهم 55 درصد پر متقاضی ترین واحد ارزی برای انتشار این اوراق است. البته انتظار می رود با افزایش چند مرحله ای نرخ بهره در آمریکا، سهم 35 درصدی رینگت مالزی و 10 درصدی سایر ارزها از میزان کنونی کمتر شود.
تا کنون خبر و نامی از انتشار صکوک بین المللی توسط دولت ایران در گزارش ها وجود ندارد. به نظر می رسد راه دولت ایران در مسیر بهره مندی از این ابزار شفاف و متنوع به لحاظ ساختارها و سرمایه گذاران (اسلامی و غیر اسلامی) در بازارهای بین المللی راهی دشوار و پرچالش باشد چرا که شرط اول موفقیت؛ انتشار با واحد ارزی مطلوب سرمایه گذاران جهانی و فراهم بودن مکانیسم تبدیل پذیری و swap آن با واحد ریال ایران است!

امیرعباس زینت بخش

کارشناس بازارهای مالی اسلامی

کانال اندیشه و حرکت telegram.me/thinkandmove

https://t.me/thinkandmove/1263